Pytanie „ile kolan ma pies” co miesiąc wpisuje w Google ponad 18 tysięcy Polaków. Brzmi jak trywiał dla quizu, ale odpowiedź zaskakuje większość właścicieli — nawet tych, którzy spędzają z czworonogiem lata. Jeśli przygotowałeś już jakiś typ na liczbę, to niemal na pewno się mylisz. W tym artykule wyjaśniamy, ile kolan ma pies, jak działa jego unikalna budowa stawowa, i dlaczego ta wiedza może pewnego dnia uratować Twojemu pupilowi zdrowie.

Ile kolan ma pies — szybka odpowiedź

Pies ma dwa kolana. Nie cztery, nie sześć — dokładnie dwa, i znajdują się one wyłącznie na tylnych nogach. To jest pierwsza i największa niespodzianka, bo intuicja podpowiada, że skoro pies ma cztery łapy zginające się przy chodzeniu, to powinien mieć też cztery kolana. Jednak w anatomii ssaków staw kolanowy występuje tylko w kończynach miednicznych, czyli tylnych.

Co w takim razie dzieje się z przednimi „kolanami”, które wszyscy widzimy? To, co większość ludzi bierze za przednie kolano, anatomicznie jest stawem łokciowym. Pies, podobnie jak człowiek, ma w przedniej łapie odpowiednik ramienia, łokcia i nadgarstka. Tyle tylko, że całość jest u psa znacznie bardziej zwartym mechanizmem — łokieć znajduje się wysoko, blisko klatki piersiowej, a to, co wygląda jak kolano przy ziemi, to w rzeczywistości nadgarstek psa.

Dlaczego pies ma kolana tylko z tyłu? Krótka lekcja ewolucji

Budowa szkieletu psa jest efektem milionów lat ewolucji ssaków stąpających na palcach (tzw. palcochodów). W odróżnieniu od ludzi, którzy chodzą na całych stopach (stopochody), pies dotyka ziemi tylko opuszkami palców. To sprawia, że jego tylne kończyny mają znacznie bardziej skomplikowaną budowę — więcej zgięć daje większą sprężynę, a większa sprężyna oznacza większą prędkość przy biegu i wyższy skok.

Dla porównania:

• Człowiek dotyka podłoża piętą — staw kolanowy znajduje się mniej więcej w połowie nogi.
• Pies dotyka podłoża tylko palcami — staw kolanowy jest wyżej, a poniżej znajduje się jeszcze cały staw skokowy i śródstopie, które tworzą tę charakterystyczną „odwróconą literę Z”.

To, co laik nazywa „tylnym kolanem zgiętym do tyłu”, to w rzeczywistości staw skokowy psa — ten sam, który u nas odpowiada kostce.

Anatomia tylnej łapy psa krok po kroku

Żeby raz na zawsze zapamiętać, ile kolan ma pies i co naprawdę widzisz w jego tylnej łapie, oto budowa od góry do dołu:

1. Biodro (staw biodrowy) — łączy udo z miednicą, częsta lokalizacja dysplazji u dużych ras.
2. Udo (kość udowa) — najsilniejsza kość w całym psim szkielecie.
3. Kolano (staw kolanowy) — z rzepką, dokładnym odpowiednikiem ludzkiego kolana.
4. Goleń (kość piszczelowa i strzałkowa) — między kolanem a stawem skokowym.
5. Staw skokowy (potocznie nazywany „pięta psa”) — to on zgina się do tyłu.
6. Śródstopie i palce — ostatni odcinek, na którym pies stąpa.

Kiedy patrzysz na biegnącego owczarka, charta lub border collie, ta cała sekwencja zgięć i wyprostowań tworzy efekt sprężyny, który pozwala niektórym rasom rozpędzać się do 70 km/h (chart angielski).

Co warto wiedzieć o psich kolanach jako właściciel

1. Zwichnięcie rzepki — najczęstsza wada kolana u psów

To problem, który dotyka szczególnie rasy małe i miniaturowe — chihuahua, mopsa, yorka, maltańczyka, pomeraniana. Rzepka „wyskakuje” z bruzdy bloczkowej, powodując nagłe utykanie. Pies idzie normalnie, nagle podnosi tylną łapę na kilka kroków, a potem znów chodzi jakby nigdy nic. To jest klasyczny obraz tej wady i wymaga konsultacji z weterynarzem ortopedą.

2. Zerwanie więzadła krzyżowego

U dużych ras (labrador, golden retriever, rottweiler, owczarek niemiecki) najczęściej spotyka się zerwanie więzadła krzyżowego przedniego. Objaw to nagłe, mocne kulawienie po szybkim manewrze — psy często „skręcają” kolano, gdy nagle zmieniają kierunek biegu.

3. Choroba zwyrodnieniowa stawów

Wraz z wiekiem psie kolana zużywają się tak samo jak ludzkie. Senior, który niechętnie wchodzi po schodach, sztywno wstaje rano lub omija skoki, może mieć problem zwyrodnieniowy. Tu pomaga regularna suplementacja chondroitynowa, kontrola wagi i… delikatne zabiegi groomerskie bez stresu, bo długie stanie na nogach jest dla niego męczące.

Jak rozpoznać, że psie kolano boli?

Jako groomerzy widzimy psy z całej Wielkopolski i wielokrotnie zauważyliśmy nieprawidłowości w kolanach, których właściciel nie zauważył. Sygnały, na które warto zwrócić uwagę:

• pies odciąża jedną tylną łapę podczas stania
• przy wstawaniu z legowiska wstaje ostrożnie i wolno
• przy schodzeniu ze schodów stawia obie tylne łapy razem, jakby kicał
• niechętnie skacze do samochodu
• przy dotykaniu kolana warczy, odwraca głowę, próbuje odsunąć łapę

Każdy z tych sygnałów to powód, by skontaktować się z weterynarzem — ignorowanie problemów ortopedycznych prowadzi do zwyrodnień, które są nieodwracalne.

Mity o psich kolanach, które warto obalić

Mit 1: „Pies ma kolana zgięte do tyłu, dlatego biega tak szybko.” Nieprawda. To, co widzisz „zgięte do tyłu”, to staw skokowy, czyli odpowiednik ludzkiej pięty. Kolano jest wyżej i zgina się tak samo jak u nas — do przodu.

Mit 2: „Małe psy nie mają problemów z kolanami.” Wręcz przeciwnie — to właśnie u małych ras najczęściej diagnozuje się luksację rzepki. Ich kości są drobne, kąty stawowe wąskie, a ruchy często gwałtowne.

Mit 3: „Pies, który kuleje, sam się wyleczy, jak odpocznie.” Czasem rzeczywiście tak się dzieje (drobne stłuczenia), ale jeśli kulawizna trwa dłużej niż 2-3 dni, zawsze wymaga diagnostyki weterynaryjnej.

Dlaczego groomer powinien znać psią anatomię?

W salonie Styl Futrzaka każdego dnia podnosimy łapy dziesiątkom psów — żeby skrócić pazurki, podkasać sierść między palcami, podgolić sanitarno czy ustawić psa na stole. Wiedza o tym, gdzie znajduje się kolano psa i jak działa staw skokowy, pozwala nam:

• ustawić psa w pozycji bezpiecznej dla jego stawów
• nie wymuszać ruchu, który byłby dla niego bolesny
• wcześnie zauważyć asymetrię, sztywność lub tkliwość
• delikatnie pracować z seniorami, którzy mają zwyrodnienia

To jeden z powodów, dla których profesjonalna pielęgnacja groomerska to coś więcej niż „uczesanie i podstrzyżenie” — to praca z całym aparatem ruchu zwierzęcia.

FAQ — najczęstsze pytania o psie kolana

Ile kolan ma pies?

Pies ma dwa kolana, znajdują się one wyłącznie na tylnych łapach. To, co laicy biorą za przednie kolano, jest stawem łokciowym, a to, co wygląda jak „tylne kolano zgięte do tyłu”, to w rzeczywistości staw skokowy.

Czy pies ma kolana z przodu?

Nie, pies nie ma kolan na przednich łapach. Przednie nogi psa kończą się stawem barkowym u góry, łokciowym w połowie i nadgarstkowym przy ziemi — anatomicznie odpowiadają one ludzkiej ręce, a nie nodze.

Dlaczego psie tylne nogi wyglądają jakby były zgięte do tyłu?

Bo widzisz nie kolano, lecz staw skokowy, który u ssaków palcochodów (a takim jest pies) jest umieszczony wysoko nad podłożem. Ta budowa daje psu więcej sprężyny i pozwala mu szybciej biegać oraz wyżej skakać niż człowiekowi.

Jaka rasa psa ma najczęściej problemy z kolanami?

Problemy ze zwichnięciem rzepki najczęściej występują u małych ras: chihuahua, mopsów, yorków, maltańczyków, pomeranianów i ratlerków. Z kolei zerwanie więzadła krzyżowego dotyka najczęściej duże, aktywne rasy — labradory, golden retrievery, owczarki niemieckie i rottweilery.

Po czym poznać, że psu boli kolano?

Najczęstsze sygnały to: odciążanie jednej tylnej łapy, sztywność po wstaniu z legowiska, niechęć do skakania, „kicanie” obiema tylnymi łapami przy schodzeniu ze schodów oraz reakcja bólowa przy dotyku stawu kolanowego. Każdy z tych objawów wymaga konsultacji weterynaryjnej.

Czy pies może się oprzeć na tylnych nogach jak człowiek?

Tak, ale tylko na chwilę. Niektóre rasy (np. boksery, jamniki) potrafią stanąć na tylnych łapach, jednak ich kręgosłup i stawy nie są przystosowane do długiego utrzymywania pionowej postawy. Wymuszanie takiej pozycji w celach „cyrkowych” może prowadzić do kontuzji.